E3G wzywa rządy do wykorzystania ambitnej agendy morskiej energetyki wiatrowej, aby uczynić Morze Północne kotwicą bezpieczeństwa dla Europy

W obliczu wojny w Ukrainie i kryzysu energetycznego widzimy wyraźnie, iż cywilna infrastruktura energetyczna niezbędna dla cywilizacji ukraińskich miast stała się celem ataków Rosji.

To bez wątpienia akt zbrodni wojennej jaką Rosja prowadzi w tej wojnie. Pozbawienie cywilów energetyki, ciepła ma na celu wywołanie kryzysu humanitarnego przez Putina. Ludzie, którzy wychowali się w cieniu tragedii oblężonego Leningradu dziś zaprzeczają temu dziedzictwu, pamięci. Atakują w centrum mrozów i zimy domy Kijowa, tak jak robili to faszyści w Leningradzie. Ta rosyjska praktyka barbarzyństwa stała się lekcją, przed którą należy się bronić. Dlatego tak ważne staje się przygotowanie odporności energetycznej, infrastruktury krytycznej na zagrożenia ataków zarówno hybrydowych jak i kinetycznych. Rozbudowa morskiej energetyki wiatrowej to również wzrost odporności systemowej.

Należy ze szczególną uwagą zwrócić atencję na analizę Think Thanku E3G.

• Ośrodek E3G wzywa rządy do wykorzystania ambitnej agendy morskiej energetyki wiatrowej, aby uczynić Morze Północne kotwicą bezpieczeństwa dla Europy.

• Kraje regionu Morza Północnego mogą wspólnie pokazać przywództwo, przyjmując podejście „security-by-design”, które zwiększy bezpieczeństwo i zapewni silniejszą branżę.
• Ministrowie energii oraz szefowie państw i rządów dziesięciu krajów regionu Morza Północnego spotkają się, aby omówić rozbudowę infrastruktury energii odnawialnej podczas Szczytu Morza Północnego w Hamburgu 26 stycznia, w obecności sekretarza generalnego NATO Marca Ruttego.

Przeznaczenie części wydatków obronnych na infrastrukturę morskiej energetyki wiatrowej może zabezpieczyć Europę przed nowymi zagrożeniami bezpieczeństwa – wynika z nowego raportu E3G. Niezależny think tank wzywa rządy do skoordynowanego podejścia do ryzyk bezpieczeństwa w regionie, dążąc jednocześnie do budowy odporności energetycznej poprzez rozbudowę infrastruktury offshore wind – wszystko to ma być omówione na zbliżającym się Szczycie Morza Północnego 2026, który zaczyna się 26 stycznia.

Na Szczycie NATO w 2025 roku sojusznicy zgodzili się, że nawet do 1,5% PKB może być przeznaczane na szersze wydatki związane z bezpieczeństwem – dla członków NATO z regionu Morza Północnego oznacza to rocznie kwotę zbliżoną do 200 miliardów euro. E3G apeluje do przywódców krajów regionu Morza Północnego, aby na Szczycie zgodzili się przeznaczyć część tych środków na finansowanie podejścia „security-by-design” przy rozbudowie infrastruktury energetycznej na Morzu Północnym.

Efektem badań przeprowadzonych z udziałem przedstawicieli rządów, przemysłu i społeczeństwa obywatelskiego z całej Europy jest nowy raport E3G pt. „Empowering Europe: Delivering the security and economic benefits of clean energy in the North Seas” (Wzmocnienie Europy: zapewnienie bezpieczeństwa i korzyści gospodarczych wynikających z czystej energii na Morzu Północnym), zawierający zalecenia dotyczące polityki mającej na celu zwiększenie bezpieczeństwa i odporności Europy w przyszłości poprzez zacieśnienie współpracy.

Odporność i bezpieczeństwo regionalne

Infrastruktura wiatrowa na Morzu Północnym może zwiększyć bezpieczeństwo Europy i konkurencyjność przemysłu, jeśli zostanie włączona do szerszego podejścia bezpieczeństwa kontynentu oraz strategii przemysłowej. Przykładowo: wdrożenie nowej infrastruktury „dual-use” (podwójnego zastosowania) oraz doposażenie istniejących farm wiatrowych w sprzęt bezpieczeństwa może znacząco wzmocnić zdolności nadzoru i ochrony. Budowa takiej infrastruktury podwójnego zastosowania mogłaby być finansowana z krajowych wydatków na obronność i bezpieczeństwo, zgodnie z zobowiązaniami wobec NATO.

Europejski przemysł morskiej energetyki wiatrowej i szansa dla UE

Europa jest światowym liderem w produkcji i innowacjach w energetyce wiatrowej – producenci Siemens Energy i Vestas kontrolują niemal 40% globalnego rynku kompletnych turbin morskich w 2024 roku. Europa jest w doskonałej pozycji, by przewodzić na tym szybko rosnącym rynku mimo globalnej konkurencji – pod warunkiem zapewnienia stałego popytu na Morzu Północnym oraz skoordynowanej strategii „Made with Europe”. Pozwoli to wzmocnić regionalne łańcuchy dostaw kluczowych komponentów (np. magnesy trwałe, elementy związane z cyberbezpieczeństwem) i zwiększyć odporność tych łańcuchów.

Realizacja celu na 2050 rok – 300 GW mocy zainstalowanej w morskiej energetyce wiatrowej na Morzu Północnym – wymaga maksymalnego wykorzystania zasobów regionu. Kraje muszą wspólnie zidentyfikować kluczowe elementy łańcucha dostaw, które warto produkować w regionie, a także lepiej koordynować harmonogramy przetargów na projekty offshore. Porozumienie na Szczycie w sprawie opracowania do 2027 roku Północnomorskiego Planu Przestrzennego Energii zapewni niezbędną przewidywalność i jasne ścieżki inwestycyjne.

O Szczycie Morza Północnego

Niemcy są gospodarzem 3. Szczytu Morza Północnego w Hamburgu 26 stycznia 2026 roku. Dyskusje skoncentrują się na budowie sprawnej i wzajemnie połączonej infrastruktury energetycznej. Oczekiwane rezultaty to m.in. deklaracje międzyrządowe, porozumienia o projektach współpracy oraz konkretne zobowiązania wobec sektora przemysłowego.

W Szczycie Morza Północnego (North Sea Summit) w Hamburgu 26 stycznia 2026 roku uczestniczy przede wszystkim dziesięć głównych krajów regionu Morza Północnego: Belgia, Dania, Niemcy (gospodarz), Francja, Holandia, Irlandia, Luksemburg, Norwegia, Szwecja i Wielka Brytania.

W większości oficjalnych komunikatów i zapowiedzi szczytu ze stycznia 2026 roku wymienia się właśnie te państwa (czasem jako „10 NorthSeascountries” lub podobną formułę). W niektórych źródłach pojawia się liczba 9 lub 11 w zależności od tego, czy dolicza się Wielką Brytanię i czy uwzględnia się Szwecję jako pełnoprawnego uczestnika w 2026 roku.

Dodatkowo na szczycie obecni są przedstawiciele Komisji Europejskiej, Sekretarz generalny NATO (MarcRutte) oraz ponad 100 przedstawicieli przemysłu energetycznego. Szczyt skupia szefów państw/rządów oraz ministrów energii tych krajów.

Komentarz

Obserwujemy tragedię Ukrainy, ataki na cywilną infrastrukturę niezbędną dla przetrwania. Widzimy ataki rakietowe na systemy cieplne. Dlatego tak ważne jest aby redefiniować wymiar odporności i zdolności do oporu i przetrwania w sytuacji kryzysowej. Polska Prezydencja w Regionie Państw Morza Bałtyckiego powinna stać się okazją do włączenia się w nurt Szczytu Morza Północnego z postulatami bezpieczeństwa energetycznego w tym szczególnie ochrony morskiej infrastruktury energetycznej i teleinformatycznej oraz przestrzeni nawigacyjnej. Problemy Morza Północnego dotykają Morze Bałtyckie ze zwielokrotnioną intensywnością. Do katalogu problemów należy dodać zagrożenia ekologiczne związane z tzw. Flotą Cieni. Potrzebne jest aktywne działanie i stanowisko Polski.

Bałtycki Instytut Transformacji Energetycznej wielokrotnie podkreślał istotę oraz wagę ochrony Morskiej Infrastruktury Energetycznej. Podzielamy koncepcję thinkthank’u E3G. Jest to bowiem wymiar doświadczeń Ukrainy i znaczenia systemu energetycznego.

fot. Farma wiatrowa Amrum Bank West na Mozu Północnym. Gazeta Wyborcza