Elbląg i subregion jako kluczowy obszar dla bezpieczeństwa regionu Bałtyku i wschodniej flanki NATO

Subregion Zalewu Wiślanego to obszar przygraniczny, który łączy Warmię i Mazury z Trójmiastem, będąc jednocześnie bramą na Wschód i oknem województwa na otwarte wody Bałtyku. To właśnie w Elblągu, mieście o strategicznym położeniu i znaczeniu dla bezpieczeństwa i rozwoju północnej Polski, spotkali się przedstawiciele administracji rządowej, wojska, nauki i biznesu, by wyznaczyć wspólne kierunki działań. Współpraca ta ma wzmocnić pozycję subregionu jako kluczowego punktu w systemie bezpieczeństwa makroregionu oraz ważnego ośrodka nowych inwestycji i logistyki dla całego kraju.

W poniedziałek, 17 listopada, odbyło się robocze spotkanie pn. „Elbląg i subregion, jako kluczowy obszar dla bezpieczeństwa regionu Bałtyku i wschodniej flanki NATO”, współorganizowane przez prezydenta Elbląga Michała Missana i starostę elbląskiego Macieja Romanowskiego.

Uczestniczyli w nim m.in. sekretarz stanu w Ministerstwie Rozwoju i Polityki Regionalnej Jacek Karnowski, dowódca generalny rodzajów sił zbrojnych gen. broni Marek Sokołowski, wojewoda warmińsko-mazurski Radosław Król, wicemarszałkini województwa warmińsko-mazurskiego Katarzyna Sobiech, członek zarządu województwa pomorskiego Adam Gawrylik, doradca ministra obrony narodowej gen. broni w stanie spoczynku Edward Gruszka, p.o. prezes Energa SA Magdalena Kamińska, doradca prezesa zarządu Orlen S.A. Paweł Olechnowicz, prezydent Pradodawców Pomorza Zbigniew Canowiecki, a także inni przedstawiciele władz wojskowych, akademickich, prezesi i członkowie rad nadzorczych, spółek oraz firm, działających w sektorach związanych z bezpieczeństwem i energetyką,  tym także przedstawiciele BETI. 

Dyskusja oraz poprzedzające ją wystąpienia pozwoliły wyznaczyć wspólne cele rozwojowe dla Elbląga i całego subregionu Zalewu Wiślanego. Dzięki temu wszystkie podmioty uczestniczące w spotkaniu, przedstawiciele administracji rządowej, wojska, świata nauki oraz biznesu mogą w swoich przyszłych działaniach uwzględniać Elbląg i cały subregion jako ważne, strategiczne miejsce.

Szczególnie dużo uwagi poświęcono rozwojowi elbląskiego portu. Podkreślano, że przy ścisłej współpracy z innymi portami, instytucjami oraz wojskiem może on stać się kluczowym elementem wzmacniającym funkcjonowanie infrastruktury portowej w kraju. Port w Elblągu może odegrać także ważną rolę w budowaniu bezpieczeństwa państwa – zwłaszcza w obszarze logistyki związanej z obroną cywilną i ochroną ludności, m.in. poprzez tworzenie korytarzy transportowych i nowych łańcuchów dostaw.

Następująca treść porozumienia, podpisanego przez uczestników spotkania określa przede wszystkim kierunki rozwoju miasta i regionu:

ELBLĄG – Strategiczne miasto Północnej Polski

Elbląg, strategicznie położony na północy Polski, jako brama na Wschód i ogniwo między Trójmiastem, Warmią, Mazurami oraz regionami przygranicznymi, staje przed nowymi wyzwaniami i szansami rozwoju. Jego geopolityczne położenie i potencjał czynią z miasta kluczowy filar bezpieczeństwa, innowacji i odporności regionu. Wspólne działania z Trójmiastem i lokalnymi instytucjami są dziś podstawą rozwoju i wzrostu znaczenia Elbląga na mapie Europy.

Walory Elbląga i subregionu

• Strategiczne położenie: Elbląg – brama na Wschód, łącznik między Trójmiastem, Warmią i Mazurami oraz obszarami przygranicznymi z Rosją (Przesmyk Suwalski).​
• Dostęp do Morza Bałtyckiego: Bliskość przekopu Mierzei Wiślanej zwiększa strategiczną wartość – port z dostępem do morza, niezależny od cieśnin kontrolowanych przez Rosję.
• Multimodalny transport: Skrzyżowanie wszystkich rodzajów transportu – drogowego, kolejowego, wodnego i lotniczego – węzeł logistyczny o ogólnopolskim znaczeniu.​
• Bezpieczeństwo i logistyka: Kluczowa rola w systemie bezpieczeństwa regionu Bałtyku i wschodniej flanki NATO. Elbląg, jest ważnym ośrodkiem logistycznym i dowódczym dla ponad 4000 żołnierzy. Odgrywa w tym systemie istotną rolę, wzmacniając obronność regionu, Polski oraz UE jednocześnie wpływając na rozwój miasta.

Kierunki rozwoju Elbląga i regionu

• Port Elbląg: Rozwój infrastruktury cywilno-wojskowej („dual use”), pogłębienie toru wodnego, budowa terminali i obrotnicy, rozbudowa sieci transportowej; logistyka, magazyny, transport kontenerowy, korytarze żywnościowe, turystyka.​
• Modrzewina, Dojazdowa i water front: Gospodarczy i przemysłowo-usługowy, nowoczesny rozwój – strefa inwestycyjna dla branż morskich, logistycznych, stoczniowych, zielonych technologii, obronności i energetyki; bliskość portu i sieci transportowej.
• Bezpieczeństwo energetyczne: Elektrownia wodna w Chojnowie - naturalny magazyn energii i gwarancja bezpieczeństwa energetycznego. Inwestycja wzmacnia rezerwy mocy regionu, wspiera rozwój gospodarki cywilnej i obronnej, umożliwia napływ inwestorów oraz podkreśla walory turystyczne pasa Zalewu Wiślanego.
• Edukacja i innowacje: Rozwój uczelni (Akademia Nauk Stosowanych, Akademia Medycznych i Społecznych Nauk Stosowanych) i szkół technicznych oraz branżowych; nowoczesne centrum kompetencji dla energetyki, IT, logistyki, przemysłu, zdrowia oraz technologii „dual use” i dekarbonizacji.
• Synergia z Trójmiastem: Subregion Zalewu Wiślanego, jako istotny partner Obszaru Metropolitalnego Gdańsk-Gdynia-Sopot – działanie na rzecz spójności i odporności regionu przez integrację infrastrukturalną, wymianę know-how, kapitału i zasobów ludzkich, rozwój funkcji magazynowych i przemysłowych, przy niższych kosztach.

Źródło Miasto Elbląg